"حسین" ، در نزد شیعیان و آگاهان از اهداف و آرمانهای او ، تنها اسمی برای یک شخص نیست ، بلکه این نام (حسین) ، نماد ژرف هدایت است ، و رمز قهرمانی و انسانیت و آرمان ؛ و سرلوحۀ دین و شریعت است ، و سرفصل فداکاری در راه حق و جانبازی در راه عدالت ؛ چنانکه نام ِ "یزید" نماد فساد و تباهی و استبداد است و هتک مقدسات و نشر فجور و رذالت ...

بنابر این ، زنده نگاهداشتن حماسۀ حسینی و جهاد او و آرمان او ، به معنای زنده نگاهداشتن حق و نیکی و آزادی است ، و تجدید خاطرۀ جانبازیهای حسین "ع" و خاندان و یاران او در راه این اهداف مقدس ... و این نام و این حماسه ، همواره ، فریادی است پر طنین در برابر هر حاکمی ستمگر و همکاران او ، و هر اسرافگری که با مصالح ملتی بازی می کند ... هدف ِ زادۀ معاویه از خرد کردن اهل بیت پیامبر "علیهم السلام" ، این بود که نور خدا ( شعاع هدایت الهی) را خاموش کند ، تا از نو حکومت بر انسانها از آن ِ شرّ و ستم شود ... و با خود می پنداشت که در این هدف پیروز گشته است ، و با کشتن امام حسین "ع" به هدف خود دست یافته است ؛ لیکن این خیالی بود واهی و زودگذر ، زیرا بزودی سلطنت بنی امیه نابود شد ، و یاد و خاطرات شورانگیز کربلا و آرمانهای والای حسینی زنده شد ، و همچنان تا روز رستاخیز زنده خواهد ماند .

و این حقیقت را ، بانوی قهرمان ، حضرت زینب کبرا "سلام الله علیها" ، با صراحت و شهامت ، در سخنانی که به یزید گفت ، ابراز داشت :

" اَظَنَنتَ‌ یا یَزید ! حَیثُ أخَذتَ عَلَینا أقطارَ الأرضِ و آفاقَ السَّماء ، فأصبَحنا نُساقُ کما تُساقُ الأساری ، أنَّ بِنا علی الله‌ِ هَوانا وَ بکَ علیه کرامة ؟! ... فَمَهلا ، مهلا ... فَوَاللهِ ما فَرَیتَ  الّا جِلدَک ، و ما حَزَزتَ الّا لَحمَک ... و لَئِن جَرَّت علَیَّ الدَّواهی مُخاطَبَتَک إنّی لَاستَصغِرُ قدرتَک ، و أستَعظِمُ تقریعَک ، و أستَکثِرُ توبیخَک ؛ و لَئِن اتَّخَذتَنا مَغنَما ، لَتَجِدُنا وَشیکا مَغرَما ، حینَ لا تَجِدُ الّا ما قَدَّمَت یَداک ... فَکِد کَیدَکَ ، وَ اسعَ سَعیَک ، و ناصِب جَهدَک ، فوَاللهِ لا تَمحو ذِکرَنا ، ولا تُمیتُ وَحیَنا ، و لا یُرحَضُ عَنکَ عارُها ، و هل رأیُک الا فَنَدٌ ؟ و ایّامُکَ الا عَدَدٌ ، و جَمعُکَ الا بَدَدٌ؟...

- ای یزید ! آیا خیال کرده ای ، اینکه روزگار را بر ما تنگ کردی و جهان را تیره ساختی ، و ما را مانند اسیران در شهرها گرداندی ، به این معنی است که ما نزد خداوند منزلتی نداریم ، و تو نزد خدا مکرّمی ؟! ... سر جای خود بنشین و باز هم بنشین که هرگز چنین نیست ؛ به خدا سوگند تو فقط پوست خود را کندی ، و کالبد خویش را دریدی ( خودت را خوار و خُرد و رسوا کردی )... اگر اکنون این حوادث تلخ مرا مجبور ساخته است که با چون تویی همسخن شوم ، این را بدان کهن من قدرت تو را بسیار ناچیز می دانم ، و تو را از آن پست تر می شمارم که نکوهشت کنم ، و قابل آن نمی دانم که زبان به سرزنشت گشایم .

اگر می پنداری که از شهادت و اسارت آل محمد سود بُرده ای ، بزودی خواهی دید که زیان کرده ای ، یعنی هنگامی که نتیجۀ کارَت را ببینی ... و اکنون را ، هر ترفندی داری به کار گیر ، و هر کوششی از تو ساخته است بکن ، و هر نیرویی می توانی برانگیز ... لیکن به خدا سوگند که هرگز نخواهی توانست خاندان وحی را نابود سازی ، و قرآن را از صحنۀ روزگار بر اندازی ... و این ننگ ( کشتن فرزندان پیامبر "ص" و اسیر کردن خاندان او ، و شکست اهداف ضدّ دینی و ضدّ قرآنی تو ) ، هیچ گاه از تاریخ زندگی تو پاک نخواهد شد ... و اینک بنگر که آیا این تصمیم تو چیزی جز سفاهت بود ؟ و روزگار ِ قدرت تو جز همین چند روز است ؟ و نیروهای تو جز رو به نابودی است ؟".

و پیشگویی بانوی بزرگوار درست بود ، زیرا یزید و جانشینان او یکی پس از دیگری از میان رفتند ، و سلطنت اُمَویها نیم قرن پس از شهادت امام حسین "ع" ساقط گشت . و مسلمانان از آن به بعد هماره یزید را لعنت می کنند  ، و یاد امام حسین "ع" را در روز شهادتش و در روز ولادتش - در هر سال - گرامی می دارند .

بنگرید به کشور مصر ، که در روز میلاد امام حسین "ع" و روز میلاد خواهرش حضرت زینب "س" ، بانوی قهرمان کربلا ، در هر سال ، چه جشنهایی با شکوه می گیرند ، و با برپا کردن چادرها و طاق نصرتها ، و دایره زدن و طبل نواختن و سرود خواندن به سرور و شادمانی می پردازند . پس این تنها شیعیان نیستند که یاد امام حسین "ع" را زنده می دارند ، بلکه مسلمانان - چه عرب و چه غیر عرب - اینچنینند ، و اگر چه روشها فرق می کند و مراسم هر کدام متفاوت است ( یکی شادمانی است در روز ولادت ، و یکی سوگواری در روز شهادت ) ، لیکن جوهر همه یکی است .

من در مجلۀ "اَلغَد" (فردا) ، شمارۀ دوم فوریۀ 1959 ، مقاله ای دیدم ، دربارۀ میلاد حضرت زینب "س" ، که از جمله در آن مقاله آمده بود [ترجمه با تلخیص ] : " شخصیت حضرت زینب ، در ضمن بزرگترین پیکار در راه عقیده ، به شکل بانویی قهرمان ، دلاور ، مؤمن و شجاع جلوه گر شد ، تا آنجا که یزید بن معاویه ... به هنگامی که حضرت زینب را مانند اسیران نزد وی بردند ، و آن بانو او را مانند همۀ خائنان و قاتلان ِ پاکان لعنت کرد ، جرئت نکرد سخنان بانوی بزرگ را رد کند . از اینجاست که ما مصریان - بلکه همۀ عرب در هر جا - حضرت زینب را به عنوان بانویی قهرمان می شناسیم ؛ همچنانکه به قهرمان جاوید ، حسین بن علی - پدر شهیدان - نیز ایمان داریم . ما به این قهرمانان همه ایمان داریم ... و روز میلاد آنان را با شادمانی جشن می گیریم . و هیچ کس قدرت ندارد این محبت خالص و بی شائبه را که به ساحت پیشوای حرکت قهرمانی خارق العادۀ تاریخ ابراز می داریم از دل ما بیرون کند . این محبت ما را زنده می دارد و امید می دهد تا بکوشیم و مبارزه کنیم ، زیرا این نماد (سمبل) ، راه را برای ما روشن می کند ، و وجود ما را از آرمانهای پاک و پایبندی به شرف و آزادگی سرشار می سازد ...".

این نویسنده واقعبینانه سخن گفته و سخن حق را ابراز داشته است ؛ زیرا شرایط گذشته و کنونی ما مسلمانان توجه به این مراسم را بر ما لازم می دارد ، چون همین مراسم است که قهرمانی و دلاوری و مبارزه در راه آزادی را - که آرمانی والا و هماره است - پیوسته به یاد ما می آورد ، و ما مسلمانان را وا می دارد تا در جست و جوی حکمرانان و مسئولانی نمونه باشیم که برای وطن اسلامی و امت مسلمان تلاش می کنند ( و زیر بار حکومتهای خائن و دست نشانده نرویم ، و اگر چنین حکومتهایی داریم آنها را ساقط کنیم ).

اکنون 1318 سال از شهادت امام حسین "ع" گذشته است ، و با وجود این ، شیعیان همچنان یاد این گذشته را زنده می دارند و تجدید می کنند و بزرگ می دارند ، تا از این مراسم ، درس انقلاب و مبارزه با ظلم بیاموزند . و ما شیعه به دلیل همین اعتقادات و تعالیم خود ، مردمی انقلابی هستیم ، و همواره پیام آور انقلابهای آزادیبخشیم و از آنها استقبال می کنیم ؛ و نسبت به شهدای راه آزادی همیشه احساس و احترامی عمیق داریم ؛ و احترامی که برای امام حسین "ع" قائلیم به این دلیل است که او بزرگترین پرچمدار انقلابهای تاریخ است ، و نخستین معلم انقلابیانی است که در راه "حق و مساوات " ، انقلاب کرده اند و انقلاب می کنند . ما شیعه ، فرد پرست نیستیم ؛ آرمان پرستیم ، زیرا پیش از هر چیز مسلمانیم ، و امام حسین "ع" ، مجسمۀ والای همۀ تعالیم و ارزشها و آرمانهای جدّش رسول خداست . و او خود در راه همین تعالیم و ارزشها و آرمانها ( یعنی قرآن و اسلام ) شهید شد ، و فرزندان و یارانش در همین راه فدا گشتند ، و زنان و کودکانش در راه این دین اسیر شدند.

و برای همین امور است که مسلمانان سنّی نیز ( چنانکه اشاره شد ) ، روز میلاد امام حسین "ع" را جشن می گیرند و به پایکوبی و سرودخوانی می پردازند ، زیرا روز ولادت امام حسین "ع" روزی است که پیامبر رحمت و عدالت از آن شادمان شد . و مسلمانان شیعه در روز شهادت امام حسین "ع" ( عاشورا ) به عزاداری و سوگواری می پردازند ، زیرا در آن روز ، پیامبر اکرم داغدار و سوگوار شد ( چون در آن روز حسینش را ، و بسیاری از فرزندان و نورچشمانش را کشتند ، و زنان و کودکان او را به اسارت گرفتند ).

همچنین همۀ مسلمانان ، در آن روز ، به تَبَع ِ پیامبر اکرم "ص" ، سوگوارند ( در صورتی که به پیامبر خود وفادار باشند ، و خود را در غم بزرگ و اندوه بیکران او - در چنین مصیبتی بزرگ ، که مصیبت دین است - شریک بدانند ) ، پس این اندوه و عزاداری ، اندوه و عزاداری همۀ مسلمانان است ، و شیعه در روز عاشورا ، با سید ِ شریف رضی ( عالم بزرگوار و شخصیت بسیار والای اسلامی ، و گرد آورندۀ "نهج البلاغه") هماوازند که می گوید :

لَو رَسولُ الله ِ یَحیا بَعدَه

قَعَدَ الیوم َ عَلیه ِ لِلعَزاء

- اگر پیامبر خدا ، پس از روز عاشورا زنده بود ، همواره در این روز به عنوان "صاحب عزا" می نشست تا همه بیایند و به او تسلیت گویند.

این است که اهل سنّت روز  ولادت حسین "ع" را با شادی ، بزرگ می دارند ، و شیعه روز شهادت حسین "ع" را با سوگواری ؛ و هدف هر دو طایفه یکی است : اطاعت خدا و پذیرش ولایت ، و تقرب جویی به خدای متعال و پیامبر بزرگوار ... و خداوند پاداش این عمل را به همه خواهد داد .

* بخشی از مقالۀ "استاد شیخ محمد جواد مُغنیۀ لبنانی" - رحمت الله علیه - که استاد محمد رضا حکیمی آن را ترجمه و در صفحات 103 تا 109  کتاب گرانسنگ "قیام جاودانه " که دربارۀ آموزه های فکری ، اجتماعی ، سیاسی و حتی اقتصادی قیام عاشوراست آورده است .

مطالعه این کتاب ارزشمند را بخصوص در این ایام به همۀ دوستان و مخاطبان خوب وبلاگم توصیه اکید  می کنم . ناشر : دفتر نشر فرهنگ اسلامی .

پانوشت اول : امسال هم مانند سالهای گذشته ، وبلاگم را  دهه اول محرم ،  به نگارش یا نقل نوشته ها و مطالبی درباره قیام عاشورا اختصاص می دهم ضمن اینکه دوستان را به مطالعه نوشته های سالهای پیش نیز ارجاع می دهم .

پانوشت دوم : توصیه اکید دیگرم حضور دوستان در جلسات درس حضرت آیت الله حاج آقا مجتبی تهرانی است که در این دهه از زمان اذان مغرب و عشا ، در محل همیشگی خود خیابان ایران کوچه شهید ملکی برقرار است . ایشان امسال دربارۀ نقش عنصر "غیرت" در قیام امام حسین "ع" سخن می گویند .

مژدۀ دیگر در همین زمینه اینکه از امروز می توانید متن درس و فایل صوتی درسهای روز قبل حاج آقا مجتبی را در سایت ایشان به نشانی  http://mojtaba-tehrani.ir  بخوانید و بشنوید .